Historia przewodnictwa w Beskidzie Żywieckim sięga przełomu XIX i XX wieku. Za prekursora beskidzkiego przewodnictwa należy uznać Wawrzyńca Szkolnika z Zawoi. Po utworzeniu w 1905 roku Oddziału Babiogórskiego PTT, również jego żywieccy działacze – m. in. Władysław Haliński, Rudolf Niemczyk, Józef Ciapuła, Zygmunt Bem i inni – pełnili rolę nieformalnych przewodników.
W roku 1961 wprowadzone zostały uprawnienia państwowe przewodnika beskidzkiego, wymagające ukończenia kursu i zdania egzaminu. Zwiększający się ruch turystyczny w Beskidach był impulsem do zorganizowania w Żywcu w roku 1966 kursu przewodników beskidzkich i terenowych. Opiekunami kursu zostali Helena Chłopczyk i Zygmunt Bem, instruktorzy i wykładowcy przyjeżdżali z Krakowa. Kurs ukończyło 19 osób.
W roku 1968 wykwalifikowani już przewodnicy utworzyli Koło przy Oddziale Babiogórskim PTTK w Żywcu. W skład pierwszego zarządu weszli:
- Kazimierz Foltyn – prezes,
- Maria Gałuszka – wiceprezes,
- Helena Chłopczyk – sekretarz,
- Waldemar Rakoczy i Aleksander Zuziak – członkowie zarządu.
Przewodnicy obsługiwali wycieczki organizowane zarówno przez Oddział Babiogórski PTTK, Biuro Obsługi Ruchu Turystycznego /BORT PTTK/ utworzone w Żywcu w 1963 roku, jak i inne podmioty. Do Koła z czasem dołączali przewodnicy wyszkoleni przez inne oddziały PTTK i tak w 1970 roku żywieckie Koło Przewodników liczyło 26 członków.
W roku 1970 wykonane zostało logo Koła, przedstawiające sylwetkę Babiej Góry i herb miasta Żywca i napis: „KOŁO PRZEWODNIKÓW – BABIOGÓRSKI ODDZIAŁ PTTK W ŻYWCU 1904”.
Kurs przewodnicki zorganizowany w roku 1973/74 ukończyło kolejnych 17 osób, równocześnie przewodnicy poszerzali uprawnienia: górskie – kl. I i kl. II, na teren parków narodowych, instruktorskie, pilotażu wycieczek zagranicznych. W roku 1978 Koło zrzeszało 51 przewodników beskidzkich i terenowych.
Kolejny kurs przewodnicki zorganizowany został przez Oddział Babiogórski PTTK w roku 1986/87. Kurs ten ukończyło 40 osób. W roku 1990 Koło liczyło 82 członków, nie było przewodników etatowych – prowadzenie wycieczek było zajęciem łączonym z inną pracą zawodową.
Transformacja ustrojowa przyniosła duże zmiany. Znacznie zmniejszyła się ilość wycieczek, część przewodników wycofała się z działalności. Liczba członków Koła zmniejszyła się do 45 osób w roku 2000, a w roku 2025 Koło zrzeszało 24 przewodników.
Od początku swojej działalności Koło prowadzi systematyczne szkolenia stacjonarne, organizuje wycieczki szkoleniowe, przewodnicy aktywnie uczestniczą w pracach Oddziału Babiogórskiego PTTK, pełnią różne funkcje w Zarządzie Oddziału, pracują w komisjach oddziałowych, w kołach PTTK zrzeszonych w Oddziale, prowadzą szkolne koła PTTK.
Na stałe do kalendarz imprez wpisała się coroczna wakacyjna akcja „Wędrówki z Przewodnikiem” organizowana i prowadzona przez kol. Jacka Seweryna od 1998 roku, oraz akcja „7xŻYWIEC” organizowana i prowadzona przez kol. Grzegorza Szczepaniaka od 2022 roku.
Koło zrzesza pasjonatów i miłośników turystyki tej ambitnej i tej popularnej – dla każdego. Jest otwarte dla wszystkich zainteresowanych przewodników, zaprasza do współpracy.
Funkcję prezesów Koła pełnili kolejno:
- Kazimierz Foltyn : 1968 – 1969
- Waldemar Rakoczy : 1970 – 1976
- Marek Derwich : 1977
- Waldemar Rakoczy : 1978 -1982
- Ryszard Zydek : 1983 – 1984
- Leszek Czul : 1985 – 1986
- Włodzimierz Staszkiewicz :1987 – 1990
- Kazimierz Foltyn : 1991 – 1999
- Rafał Sanetra : 1999 – 2007
- Marek Żur : 2008 – 2009
- Rafał Sanetra : 2009 – 2017
- Zdzisław Urbański : 2017 – 2020
- Rafał Sanetra : 2020 – 2024
- Andrzej Ryłko : 2024 – 2025
- Grzegorz Szczepaniak : 2025 – nadal
Opracowała: Krystyna Czech
Materiały źródłowe : Kroniki Koła Przewodników Oddziału Babiogórskiego PTTK w Żywcu.